Romantik ilişkilerde duygulanım yoğunluğu pozitif de olsa negatif de olsa çatışma kaçınılmazdır.  Bir ilişkide çatışmanın var olması o ilişkinin sona yaklaştığının işareti değildir her zaman.  Dikkat edilmesi gereken asıl konu ortaya çıkan çatışmaların nasıl yönetildiğidir. Sağlıklı şekilde yönetilebilen tartışmalarda partnerler yapıcı şekilde yaklaşarak ortak bir çözüm bulurlar.  Ben kavramını kaybetmeden biz olabilen, empati, sevgi, saygı, güven, paylaşma gibi olumlu duygulara sahip çiftler daha sağlıklı ve mutlu ilişkilere sahiptir. Mutlu çiftler aynı zamanda sağlıklı iletişim kurabilen çiftlerdir.  Diğer taraftan Gottman çift terapisinin kurucularından John Gottman mutsuz ve başarısız ilişkilere sahip çiftleri uzun yıllar izlemiş ve bu çiftlerin dört yıkıcı etkileşim kalıbını yoğun bir şekilde kullandıklarını elde ettikleri bilimsel verilerle ortaya çıkarmıştır. Gottman bu dört yıkıcı etkileşim kalıbına “Mahşerin Dört Atlısı” adını vermiştir.

Peki ilişkilerin mutlu devam etmesinin önündeki engellerden biri olan “Mahşerin Dört Atlısı” nedir? Bu dört atlının yerine neleri getirirsek daha sağlıklı ilişkiler kurabiliririz, bu yıkıcı davranış kalıplarının panzehiri nelerdir, gelin birlikte inceleyelim.

1)Eleştiri: Partnerin istenmeyen bir davranışından dolayı davranışa yönelik değil de karaktere ve kişiliğine yönelik olumsuz ifadeler kullanmak olarak ifade edilebilir. Panzehiri ise yumuşak başlangıç yapmaktır. Örneğin; “Çoraplarını kirli sepeti yerine etrafta bıraktığın için sana kızgınım, ortalığı toparlamak çok zamanımı alıyor. Lütfen kirli sepetine atar mısın?” demek davranışa yöneliktir, ihtiyaç belirtir ve normaldir. Ancak aynı durumda “Ne pasaklı adam/kadınsın, çok umursamazsın” demek kişiliğe yönelik bir eleştiridir. Sen dili hakimdir. Sağlıklı iletişim kurmak için yapılması gereken yumuşak bir başlangıçla sen dili yerine ben dili kullanarak ne hissettiğini ve neye ihtiyaç duyduğunu anlatmaktır.

2)Aşağılama ve küçümseme: Eşlerden birinin diğerini kendinden aşağı görmesi ve küçümsemesi durumudur. İğneleme, göz devirme, kuşkuculuk, sıfat yakıştırma, hor görme gibi ifadeler aşağılamaya girmektedir. “Beceriksizin tekisin, bunu da başaramadın” ifadesi bir örnektir. Tiksinme de içerdiği için tartışmaları alevlendirmektedir. Saygı, ilişkinin en önemli yapı taşlarından biridir ve aşağılama devreye girdiğinde ilişkiler ciddi zarar görmektedir. Aşağılamanın panzehiri ise takdir etmek, ilgi ve beğeniyi paylaşmaktır. Aşağılamak yerine takdir etmek partnerinizin kendisine ve ilişkinize olan saygısını artırırken ilişkinizi güçlendirecektir. Onaylandığını ve değer gördüğünü hisseden eş daha verici yaklaşır bu da ilişkinin atmosferini oldukça olumlu etkiler.

3)Savunma: Karşı tarafı dinlemeden anlamaya çalışmadan sürekli savunma halinde olma durumu da ilişkilere zarar veren davranışlardan biridir. Partnerin her söylemine bu senin hatan, senin yüzünden böyle gibi ifadelerle yaklaşılır. Sorun bende değil sende mesajı vardır ve çatışma hızla tırmanır. Savunmacılık yerine yapılabilecek şey yani bu durumun panzehiri sorumluluk almaktır. Partneriniz bir konuda konuşmak istediğinde hemen savunmaya geçmek yerine yapıcı yaklaşarak çözüm odaklı olmak partnerinizle iletişiminizi artıracaktır.

4)Duvar Örme: Tartışmaların sert başladığı durumlarda partnerlerden birinin fiziksel ve duygusal etkileşimi kesmesi ve konuşmaması durumudur. Tartışma devam ederken eşlerden biri dinlemez, iletişimi keser ya da ortamı terk eder. Karşı tarafa sen değersizsin mesajı vermektedir. Sağlıklı bir ilişkide olması gereken ise; sakinleşmek için biraz zamana ihtiyacımız olduğunu belirterek sakinleştikten sonra sorun üzerinde tekrar konuşabilmektir.

Mahşerin dört atlısı başlığında yer alan kavramlar elbette ki ilişkileri olumsuz etkileyen yegane sebepler değildir. Ancak eleştiri, aşağılama, savunma ve duvar örmenin yer aldığı ilişkilerin oldukça zarar gördüğü ve sona doğru ilerlediği çok açıktır ve Gotman’ın çalışmalarında da ortaya konmuştur. Yukarıdaki kavramlar üzerinden ilişkilerinizi gözden geçirebilir ve mahşerin dört atlısı ile karşılaşırsanız daha sağlıklı iletişim kurmak için önerileri deneyebilirsiniz. Sorunlarınızı çift olarak çözemediğiniz durumlarda çift terapisi desteği alarak ilerlemek çok daha sağlıklı sonuçlar almaya yardımcı olacaktır.

Sağlıkla Kalın

İYİ HAFTALAR