19. yy başlarında Paris şehir planlamacıları Notre Dame Katedrali'nin bakımsızlığından ötürü katedrali yıktırmak istemişlerdir. Ünlü Fransız yazar Victor Hugo, halkın ilgisini buraya çekmek ve katedralin yenilenmesini sağlamak için Notre Dame'ın Kamburu adlı romanını yazmıştır. Roman, Notre Dame Katedrali'nin yenilenmesinde büyük rol oynamıştır.
Aydın Lisesi ilk kez 1927-1928 eğitim yılı başında Vilayet Özel Bütçesi içinde "İkbal Okulu" adı altında Ortaokul olarak açılmıştır. Ortaokul ilk çalışma yılına, Gazipaşa İlkokulu binası içinde ayrılan küçük bir oda ile bir derslikte başlamıştır. Okulun ilk binasının temelleri 1927-1928 öğretim yılı içinde Aydın Valisi Sayın Kemal Bey’in girişimleri ve özverili çalışmaları ile atılmıştır. Ortaokul binasının yapımı 1928 yılı Eylül’ünde tamamlanmıştır. Bu bina bugün Ana Bina diye adlandırılan ve giriş kapısının üstünde Osmanlıca “AYDIN CUMHURİYET MEKTEBİ” yazılı olan binadır.
Cumhuriyetin ilk yıllarında Macar ustalar tarafından yapılan bina uzun yıllar ortaokul ve lise olarak kullanılmış, 1992 yılında geçici olarak ADÜ’ye verilmiş, 2006 yılında tekrar geri alınmıştır. Bu süreçte oldukça yıpranmış ve 1992 ile 2006 yıllarında iki büyük restorasyon geçirmiştir.
Yıpranan bina için 2012 yılında restitüsyon ve rölöve çalışmaları okul idaresi tarafından bedelsiz olarak İzmir’de bulunan ETM mimarlığa yaptırılmış, 2013 yılında İl Özel İdaresi tarafından diğer iki bina ile birlikte restorasyon ve restitüsyon projesi ihale edilmiştir. Yeri gelmişken, bu çalışmaların yapılmasını sağlayanlara ( İl Özel İdaresi’nin O dönemki Genel Sekreteri Halil İbrahim Aktemur, Aydın Lisesi’nin o dönemki Müdürü Ertuğrul Irmak ve ETM Mühendislik Mimarı Ali Nozoğlu) teşekkür ederim. 2014 yılında kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu tarafından proje onaylanarak İl Özel İdaresi kapatıldığı için Büyükşehir Belediyesi’ne teslim edilmiştir. Restorasyon projesi, Kültür Varlıklarını Koruma Fonu ile kolaylıkla finanse edilip gerçekleştirilebilir durumdadır.
Cumhuriyetin kuruluş dönemini yansıtan ender tarihi binalardan olması nedeniyle binanın bir an önce korumaya alınması ve Eğitim Müzesi olarak hizmete sokulması yararlı olacaktır. İlimiz, eğitimde marka olmuş bir kenttir. Thales’ten günümüze köklü bir eğitim geçmişine sahiptir. Ayrıca müze oluşturabilecek eğitim malzemelerine sahiptir. Daha önce Aydın Öğretmenleriyle Aydınlanıyor Projesi’nde bu iş için görevli bir öğretmen olduğumdan durumu ve potansiyeli gayet iyi biliyorum. Tüm bu şartlara rağmen ilimizde eğitim müzesinin bulunmamasını da büyük bir eksiklik olarak görmekteyim.
Şimdi bize bir Victor Hugo gerekiyor.
Değerlerimize sahip çıkmalı, bu değerleri gelecek kuşaklara aktarmalıyız. Bunun için başta İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve Büyükşehir Belediye Başkanlığı olmak üzere, ilgili kişi ve kurumları göreve davet ediyorum. Haydi, sizin de bir eseriniz olsun. İnanmak başarmaktır.
