Aydın Büyükşehir Belediyesi’nin gönderdiği videoları, doğru mu yanlış mı diye araştırmadan yayımlayan yerel basınımızın güzide temsilcileri ne diyor?
“DEV PROJE!”
Dev proje ama kime göre, neye göre?
Yazının sonunda hep birlikte göreceğiz.
Işıklı Doğal Yaşam Parkı, benim yıllardır takip ettiğim ve araştırdığım bir proje.
Meclis kararları…
Arazi bağışları…
Tapu kayıtları…
Verimli tarım arazilerinin kamulaştırılması…
Çevre raporları…
İhale süreçleri…
İhalelerdeki yanlışlar…
İmalat hataları…
Bitmeyen, neredeyse unutulmaya yüz tutmuş Özlem Çerçioğlu projesi!
Konular çok, belgeler çok, anlatılacaklar daha da çok.
Hepsini bir köşe yazısına sığdırmak mümkün değil.
Bu nedenle bugün yalnızca bir giriş yapıp projenin ilk yıllarına dönelim.
TARİH: 14 AĞUSTOS 2014
Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu, Büyükşehir Belediye Meclisinin karşısına bir gündem maddesiyle çıkar.
“IŞIKLI DOĞAL YAŞAM PARKI”
Çerçioğlu’nun başkanlık ettiği toplantının altıncı gündem maddesi…
“Efeler ilçesi Işıklı ve Kadıköy mahallelerinde, 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planında büyük kentsel yeşil alan olarak belirlenen bölgede yapılacak Doğal Yaşam Parkı’nın alt ölçekli imar planları ve projelerinin İller Bankası A.Ş.’ye hazırlatılması”
Gündem maddesi üzerine dönemin AK Parti Belediye Meclis Üyesi Necmettin Esenlik söz alır.
Esenlik, Doğal Yaşam Parkı’nın Aydın için bir ihtiyaç olduğunu ve projeyi desteklediklerini belirtir. Ancak önemli bir konuya dikkat çeker. Bölgedeki tuğla fabrikalarının yaklaşık 10 yıl boyunca toprak alarak arazinin topografyasını değiştirdiğini, açılan çukurların sözleşmelerdeki yükümlülüklere rağmen doldurulmadığını ileri sürer.
Ve bu yükümlülükler yerine getirilmeden alanın doğal yaşam parkına dönüştürülmesinin hukuki sorun oluşturabileceğini söyler.
Bakın, daha projenin başlangıcında tartışılan mesele ne!
Tuğla fabrikalarının açtığı çukurlar ve bu çukurların doldurulması yükümlülüğü!
Başkan Çerçioğlu ise farklı düşünmektedir.
Bölgedeki 1 ila 1,5 metre derinliğindeki çukurların suyla dolduğunu ve burada doğal yaşam oluştuğunu belirtir.
Ve Özlem Çerçioğlu şu ifadeleri kullanır:
“Şu anda bu alan, koruma altına alınmıştır. Buradaki çukurları bırakın doldurmayı, çivi bile çakmak mümkün değildir. Oralar şu anda çukur değil, gölettir.”
Yani… Necmettin Esenlik’e göre tuğlacıların açtığı çukurların doldurulması gerekiyor…
Özlem Çerçioğlu’na göre ise doldurulması gereken çukurlar, korunması gereken göletler!
Aynı arazi, iki farklı değerlendirme!
Ancak konu burada bitmiyor.
Aynı tarihlerde dönemin MHP Aydın İl Başkanı Fevzi Köse, bölgede Çerçioğlu ailesinin şirketlerine ait 25 ayrı parselde toplam 323 dönüm arazi bulunduğunu iddia eder.
Köse, söz konusu arazilerden tuğla üretimi için toprak alındığını, yer yer 5 ila 8 metre derinliğinde çukurlar oluştuğunu, bu arazilerin doldurulmasının şirketlere ciddi maliyet getireceğini ve park projesi kapsamında kamulaştırılmalarının şirketler açısından ekonomik avantaj oluşturabileceğini öne sürer.
Bunlar Fevzi Köse’nin iddiaları.
Doğruluklarının tapu kayıtları, şirketlerin yükümlülükleri ve kamulaştırma belgeleri üzerinden incelenmesi gerekiyor.
Ama bir inşaat mühendisi olarak işin teknik tarafına dikkat çekmek istiyorum.
Öyle 5-8 metre derinliğindeki çukurları doldurmak kolay iş değil! Nereden bulacaksınız o kadar uygun dolgu malzemesini? Nasıl taşıyacaksınız? Nasıl sıkıştıracaksınız? Çevre mevzuatına ve ilgili izinlere nasıl uygun hareket edeceksiniz? Bunların hepsi maliyet!
Hem de azımsanmayacak bir maliyet! Hele söz konusu alanların verimli tarım toprağının alınmasıyla oluştuğu düşünülürse mesele daha da önem kazanıyor.
Ve şu soruları sormak gerekiyor… Tuğla fabrikalarının faaliyetleri sonucunda oluşan çukurların doldurulması kimin sorumluluğundaydı? Bu sorumluluk yerine getirildi mi? Getirilmediyse neden getirilmedi? Söz konusu arazilerin kamuya devri veya kamulaştırılması sırasında bu yükümlülükler nasıl değerlendirildi? Ve en önemlisi…
Özel şirketlerin üstlenmesi gereken bir maliyet, herhangi bir şekilde kamuya yüklenmiş olabilir mi?
Meclis toplantısının sonunda Başkan Çerçioğlu ise sert konuşur. Ailesinin bölgeden toprak almadığını belirtir ve iddiayı ortaya atanlara şu sözlerle karşılık verir:
“Aldığını ispatlayamazsanız namertsiniz.” der.
2014 yılındaki tartışma böyle! Aradan sekiz yıl geçer!
Tarih: 25 Temmuz 2022. Bu kez dönemin AK Parti Aydın Milletvekili Mustafa Savaş, aynı bölgedeki arazi meselesini gündeme getirir. Yapımı devam eden Aydın Şehir Hastanesi için ayrılan 1.000 dönümlük alana ilave olarak 700 dönüm daha arazi talep edildiğini ileri sürer. Savaş, Çerçioğlu’na şu soruyu yöneltir:
Talep edilen ilave arazilerin çevresinde, ailesine veya bağlı şirketlerine ait kaç dönüm arazi bulunmaktadır?
Ayrıca bu talebin Işıklı Doğal Yaşam Parkı’nı nasıl etkileyeceğini sorar.
Özlem Çerçioğlu, Mustafa Savaş’ın iddialarına yanıt verir. Şehir Hastanesi yol güzergâhında ailesine ait arazi bulunmadığını söyler.
Bakın… Çerçioğlu ailesinin bölgedeki arazi varlığına ilişkin tartışmayı başlatan ben değilim. 2014 yılında MHP’li Fevzi Köse bu konuda somut iddialar ortaya attı. 2022 yılında ise AK Partili Mustafa Savaş, aynı bölgedeki arazi mülkiyetine ilişkin soruları yeniden gündeme getirdi. Aradan sekiz yıl geçmesine rağmen tartışmanın odağında yine araziler vardı!
Çerçioğlu ailesinin bölgedeki arazilerinin tamamı hangi parsellerden oluşuyor?
Bunların ne kadarı eski toprak ocağı?
Ne kadarı belediyeye bağışlandı?
Ne kadarı kamulaştırıldı?
Şimdi şu ihtimali bir düşünün…
Çukurda kalan, yapılaşmaya elverişsiz arazilerin kamuya devredildiğini; buna karşılık özel mülkiyette kalan, yapılaşmaya elverişli taşınmazların imar haklarının artırılabileceğini varsayalım.
Böyle bir durumda ortaya çıkabilecek ekonomik değer artışının büyüklüğünü düşünün!
Ancak burada belirleyici olan varsayımlar değil, belgelerdir.
Tapular, imar planları, plan değişiklikleri ve kamulaştırma bedelleri ortaya konulmadan kimsenin haksız kazanç elde ettiğini söyleyemeyiz. Ama bu soruları sormamıza da kimse engel olamaz!
——-
Işıklı Doğal Yaşam Parkı bölgesine zaman zaman gidip araziyi inceliyorum.
Özlem Çerçioğlu’nun 2014 yılında söylediği gibi, tuğla fabrikalarının açtığı çukurlarda gerçekten doğal yaşam oluşmuş mu diye bakıyorum.
Ama, her gidişimde sivrisinekten başka canlı göremiyorum!
Bırakın kuşları, gözlem yaptığım yerlerde kayda değer bir yaban hayatı hareketliliği de göremedim.
Elbette benim arazi gözlemlerim bilimsel bir ekolojik incelemenin yerine geçmez.
Ama madem bu çukurlarda korunması gereken bir doğal yaşam oluşmuştu…
Hangi canlı türleri tespit edildi?
Hangi bilimsel çalışmalar yapıldı?
Korunması gereken doğal yaşamın bugünkü durumu nedir?
Bu soruların yanıtı da çevre raporlarında bulunmalı.
SON SÖZ…
Işıklı Doğal Yaşam Parkı gerçekten dev bir proje olabilir.
Ancak bir projenin devliği yalnızca büyüklüğüyle, harcanan parayla veya yayımlanan tanıtım videolarıyla ölçülmez. Kamuya sağladığı faydayla, harcamalarının hesabıyla ve bütün süreçlerinin şeffaflığıyla ölçülür.
2014 yılından bu yana gündemde olan bir proje… Arazi bağışları, kamulaştırmalar, çevre raporları, ihaleler ve yıllar süren gecikmeler…
Anlatacak çok şey var…
Bu daha başlangıç!