Sayın Mustafa Savaş'a sorularım var!

AK Parti'nin Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Adayı, Aydın milletvekili olan Mustafa Savaş oldu. 12 Ocak günü AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hamza Dağ'ın katılımıyla Atatürk Spor Salonu’nda düzenlenen AK Parti Aydın Aday Tanıtım Toplantısı ile açıklandı.

Aslında beklenen bir durumdu ve malumun ilanı oldu.

Mustafa Savaş, süreçte Aydındaki JES’lerle ilgili birçok açıklamalarda bulundu.

Hatırlayalım mı neler söylemiş?

AKP Aydın Milletvekili Mustafa Savaş, Efeler’e bağlı Kadıköy Mahallesi’nde 700 dönümlük araziye Aydın Serbest Sera Bölgesi, 342 dönümlük araziye ise Aydın Serbest Bölgesi kurulacağını, bu bölgenin istihdamı arttıracağını, jeotermalle tarımı buluşturmayı hedeflediklerini, bu yöntemle Aydın’da muz üretmeyi hedeflediklerini açıklamıştı.

17 Ocak 2019 tarihinde yaptığı son açıklama da ise Jeotermal enerji Aydın'a yük olan değil Aydın'ın yükünü alan bir enerji olacağını, en kısa zamanda hazırlanacak olan bilimsel raporu kamuoyu ile paylaşılacağını, herkesin kuralına göre üretim yapacağını, Jeotermal enerjinin Aydın coğrafyası için önemli bir kaynak olduğunu, Jeotermal santraller ile elektrik üretildiğini, gelişimizin olması nedeniyle olmazsa olmazları arasında bulunduğunu, ancak bu kaynaklardan elektrik üretirken, insan sağlığına, çevreye, havaya ve topraklarımıza zarar veriliyorsa bu oluşumun karşısında olacaklarını, jeotermal enerji santrallerinden elektrik enerjisi üretmenin kuralı neyse onun uygulanacağını, herkesin mevzuata uygun hareket edeceğini, bu konuda hassas olduklarını, kurala ve mevzuata uymayanın karşısında kendisini bulacağını, jeotermalin Aydın'a yük olmasını değil; yükünü alan bir enerji olmasını istediklerini, bu kaynağın çok yönlü kullanılacağını ifade etmiş.

Bugüne kadar jeotermal elektrik santrallerinin Aydına zarar verdiğini asla kabul etmeyen Mustafa Savaş’tan bunları duymak dikkat çekici. Fakat bu söylemlerin Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Adayı olması ve yerel seçimler nedeniyle mi söylendiği hususu akla geliyor.

Bu konudaki soruları birebir Sayın Mustafa Savaş’a sormanın daha uygun olacağını düşünüyorum.

Şimdi gelelim sorulara;

1)Aydın’da serada muz yetiştirilebileceğini iddia etmiştiniz. Jeotermal elektrik santrallerinden doğaya salınan atıklar nedeniyle Aydın ilinin karakteristik tarım ürünü olan incir ve zeytin verimi ve kalitesi hızla düştüğü bilimsel olarak sabitken, bu ürünleri ve Aydının tarımını kurtarmak için önlem almak yerine serada muz yetiştirmek doğru bir yöntem mi?

2)2872 sayılı Çevre Kanunu, Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeli, Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve diğer ya sal düzenlemelerle Valiliklere çevre ihlalleri konusunda önemli bir görev vermişken, Aydın Valiliği ve Çevre İl Müdürlüğüne gelen resmi ihbarlar için ne yapılmıştır?

3)Aydın’da jeotermal tesislerden sıvı ve gaz salınımına ilişkin ciddi bulgular ve iddialar varken, Aydın Valiliği ve Çevre İl Müdürlüğüne gece ve gündüz yüzlerce ihbarda bulunurken, Aydın Valiliği ve Aydın Çevre İl Müdürlüğü ekiplerini olay yerine göndererek (sıvı ve gaz) numune aldırıp, gerekli tahlilleri yaptırarak 2872 sayılı Çevre Yasası ve ilgili Yönetmelikler uyarınca verilen görevi yerine getirildi mi? Buna ilişkin istatistiki bilgiler nelerdir?

Aydın Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, Aydın ile ilgili geçmiş yıllara ait çevre ölçüm değerlerinin verilmesi istemi ile bu hususta talepte bulunan Efeler Belediyesine ve vatandaşlara niçin olumsuz yanıt vermektedir? Israrla saklanan istatistik veriler nelerdir?

4)Çevre İl Müdürlüğü ihbar hattını gece arayarak jeotermal tesislerden doğaya sıvı ve gaz atık bırakıldığı ihbar edildiğinde yetkililer neden “gece nöbetçi ekibimiz yok, kimseyi gönderemeyiz” yanıtını veriyor?

5)Çevre denetimi yapma yetkisi Aydın Valiliği ve Çevre İl Müdürlüğünde olmasına rağmen, Aydın Büyükşehir Belediye tarafından çevre ihlallerine yönelik olarak tutulan tutanaklar neden asıl kabul edilerek yasal işlem yapılmadı?

6)“Jeotermalin Aydın üzerine etkileri” konulu yazıda[1] açıkladığım, ziraat mühendisi Doğan Akar tarafından hazırlanan “Jeotermal Santrallerin Çevresel Etkileri ” isimli bilimsel inceleme ile jeotermal tesislerden doğaya ve Menderese bırakılan sıvı atıkların çevreye verdiği tahribat somut olarak ortaya çıkmıştır.

“Jeotermalin Aydın Üzerine Etkileri 2” [2] başlıklı yazımda, “İncirde Verim ve Kalite Üzerine Jeotermal Enerji Tesislerinin Olası Etkilerinin Belirlenmesi” isimli bilimsel inceleme ile jeotermal tesislerden havaya salınan gazın içeriğinin incir üzerinde olumsuz etkileri somut olarak ortaya konmuştur.

Bu ve bunun gibi birçok bilimsel inceleme ile Jeotermal tesislerden havaya ve doğaya salınan atık sıvı ve gazların yoğun bir şekilde ağır metaller içerdiği açıkça ifade edilmekteyken, Aydın ilindeki jeotermal tesislerden havaya salınan gaz değerleri takip edilmekte ve denetlenmekte midir? Buna ilişkin tespit edilen ölçüm değerleri nelerdir?

7)Jeotermal sondajlar sırasında, açığa çıkan sıvı ve gaz, hiçbir önlem alınmadan, hiçbir yerde biriktirilmeden doğaya salınmaktadır. İlgili kurumlar bunun farkında olmalarına rağmen neden göz yummaktadırlar? Buna ilişkin olarak Aydın Milletvekili olarak ne yaptınız?

8)“Jeotermal ve Devekuşu” başlıklı yazımda [3] İzlanda da Adalbjorg Kristbjornsdottira ve Vilhjalmur Rafnsson tarafından gerçekleştirilen Cancer mortality and other causes of death in users of geothermal hot water (Kanser ölümleri ve jeotermal sıcak su kullanıcıları ölüm nedenleri) isimli bilimsel inceleme ile Jeotermal tesislerden havaya salınan gaza ve sıvıya maruz kalan alanlardan kanser oranının yüksek olduğu bilimsel olarak ortaya konmuştur.

Aydında, Jeotermal tesislerden havaya salınan gaz Bor ve ağır metaller içerdiğine göre insan sağlığı bundan etkilenmekte midir? Türkiye’de kansere bağlı ölümler 2010-2013 arasında %18 iken, Aydın’da %42 olarak tespit edilmiştir. Menderes nehrine yakın yerleşim yerlerinde kansere bağlı ölüm oranları oldukça yüksektir. Aydında sağlık ve ölüm oranları konusunda Aydın Valiliği ve Aydın Milletvekili olarak tarafınızdan herhangi bir çalışma yapıldı mı?

9)Aydın Tabip Odası, Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı tarafından Aydın İl Sağlık Müdürlüğünden talep edilmesine rağmen,  Aydındaki hastalık ve ölüm istatistikleri niçin açıklanmamaktadır? Aydın İl Sağlık Müdürlüğü’nün bu verileri saklamasının nedeni nedir?

10)Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) son raporuna göre Türkiye’nin 6 kentinde hava kirliliği için belirlenen eşik değerler 4-5 kat aşılmış durumda. Dünya Sağlık Örgütü’nün verilerine göre Aydın, Türkiye’nin en kirli havasına sahip 8.şehirdir.

Aydın Valiliği ve Aydın Milletvekili olarak tarafınızdan hava kirliliği ile ilgili herhangi bir inceleme yapıldı mı? Size göre hava kirliliğinin nedenleri nelerdir?

11)Çevre ve Şehircilik Bakanlığı verilerine göre, yaz döneminde yapılan hava kirliliği ölçümlerinde Aydın’ın en kirli 2.il olduğu tespit edilmiştir.

Isınmadan kaynaklanan hava kirliliğinin mevcut olmadığı yaz döneminde bu kadar ciddi bir hava kirliliğinin kaynağı ne nedir? Bu konuda Aydın Milletvekili olarak bugüne kadar ne yaptınız?

12)Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Türkiye çapında 81 ilin su, hava, atık ve gürültü kirlilik durumunu ortaya koyduğu 2015 tarihli Türkiye Çevre Sorunları ve Öncelikleri Değerlendirme Raporu'na göre su kirliliğinde Ege Bölgesinde Aydın 1. sıradadır.

Aydın Valiliği olarak su kirliliği ile ilgili olarak Aydın’da herhangi bir inceleme yapıldı mı? Su kirliliğin Aydında bu kadar yüksek olmasının nedeni nedir? Bu hususta hangi önlemler alındı? Aydın Milletvekili olarak bu konuda neler yaptınız?

13)Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü ve Ege Üniversitesi Nükleer Bilimler Enstitüsü’nce ortaklaşa yürütülen bu proje kapsamında, Doç Dr. Mustafa BOLCA, Prof. Dr. Rafet KILINÇ, Prof. Dr. Ünal ALTINBAŞ, Yard. Doç. Dr. Müslim Murat SAÇ, Prof. Dr. Mehmet N. KUMRU, Araş. Gör. Bihter ÇOLAK ESETLİLİ, Dr. M. Tolga ESETLİLİ ve Araş. Gör. Fulsen ÖZEN tarafından 2010 yılında Tübitak desteği ile gerçekleştirilen “Alangüllü (Aydın) Bölgesindeki Jeotermal Kaynakların Kimyasal Özelliklerinin ve İçerdikleri Radyoaktif Maddelerin Su Kaynakları, Tarım Toprakları ve Kültür Bitkilerine Etkilerinin Multidisipliner Yaklaşımla Saptanması Üzerine Araştırmalar” konulu bilimsel araştırmadan bilginiz var mı?

Bu bilimsel çalışma ile 2010 yılında, Germencik Alangüllü’de, jeotermal elektrik santrallerinden doğaya salınan atıklar nedeniyle tarım alanlarının zehirlendiği ve kirlendiği bilimsel olarak ortaya çıkarılmışken, siz 2010 yılından bu yana Aydın Milletvekili olarak görev yaptığınız süre içinde neler yaptınız?

14)Germencik, Alangüllü yöresinde jeotermal elektrik santrallerinin bitişiğinde binlerce zeytin ve incir ağacının kuruması ile ilgili olarak bugüne kadar Aydın Valiliği ne yaptı? Aydın Milletvekili ve Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Adayı olarak bu konuda ne yaptınız?

AK Parti'nin Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Adayı Mustafa Savaş’ın sorularımıza yanıt vermeleri halinde buradan sizlerle paylaşacağım.

Sayın Mustafa Savaş kabul ederse, Aydınpost ekranlarında bu konuda canlı bir programda bu sorular ve yanıtları hakkında kendisini söyleşiye davet ediyorum.

Sadece sıradan bir vatandaş olarak soru sorma hakkımı kullanıyorum.