1. Güvenlik ve Stratejik Hassasiyetler

Türkiye, coğrafi konumu ve askeri tesislerinin yoğunluğu nedeniyle stratejik hassasiyetlere sahip bir ülke. Google Earth gibi platformlar, yüksek çözünürlüklü uydu görüntüleriyle askeri bölgeler, enerji santralleri ve sınır hatları gibi kritik noktaların detaylı şekilde görüntülenmesine izin veriyor. Türk yetkililer, bu verilerin terör örgütleri veya düşman devletler tarafından kötüye kullanılabileceği endişesiyle Google Earth'e erişimi sınırlandırma kararı aldı.

Örnek:

  • 2019'da Türkiye Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi, Google Earth'ün "ulusal güvenliği tehdit ettiği" gerekçesiyle erişime kapatılmasını talep etti.

  • Bazı askeri bölgelerin ve sınır karakollarının görüntülerinin platformda yer alması, yetkilileri harekete geçirdi.

2. Yasal Düzenlemeler ve Yaptırımlar

Türkiye'de "Coğrafi Bilgi Sistemleri Kanunu" (2012) kapsamında, hassas coğrafi verilerin toplanması ve paylaşılması için devletten izin alınması zorunlu. Google Earth gibi platformlar ise bu verileri uluslararası standartlarda paylaştığı için Türk mevzuatıyla çelişiyor.

Önemli Maddeler:

  • Kanun No. 6360: Askeri tesisler, enerji hatları ve kamu binaları gibi alanların görüntülerinin yayınlanması yasak.

  • BTK (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu): İnternet servis sağlayıcılarına, "güvenliği tehdit eden" içerikleri engelleme yetkisi veriyor.

3. Google ile Türkiye Arasındaki Anlaşmazlık

Google Earth'ün Türkiye'deki kullanımının kısıtlanmasının bir diğer nedeni, şirketin Türk hükümetinin taleplerini tam olarak yerine getirmemesi. Türkiye, Google'dan hassas bölgelerin görüntülerini bulanıklaştırmasını veya kaldırmasını istedi, ancak şirket bu talepleri küresel politikaları nedeniyle kısmen uyguladı.

Güncel Gelişme:

  • 2023'te Google Earth'ün bazı sürümlerine Türkiye'den erişim engellendi.

  • VPN kullanan kullanıcılar ise platforma erişebiliyor, ancak bu yöntem yasal olarak risk taşıyor.

4. Yerli Alternatiflerin Teşviki

Türkiye, coğrafi veri paylaşımında yerli ve milli çözümler geliştirmeye odaklandı. TÜBİTAK ve ASELSAN gibi kurumlar, "Yerli Uydu Görüntüleme Sistemleri" (GÖKTÜRK uyduları) ile benzer hizmetleri sunuyor. Bu sistemler, sadece Türk devletinin kontrolünde çalışıyor ve hassas verilerin dışarı sızmasını engelliyor.

Yerli Platformlar:

  • GEZGİN (Milli Harita Projesi): Askeri ve sivil kullanıma yönelik yüksek çözünürlüklü haritalama hizmeti.

  • TÜBİTAK UZAY: Türkiye'nin uydu görüntülerini analiz eden kapalı devre sistem.

5. Kullanıcıların Karşılaştığı Sorunlar

  • Erişim Engeli: Google Earth Web sürümüne Türkiye'den direkt giriş yapılamıyor.

  • Mobil Uygulama: Google Earth uygulaması indirilebiliyor, ancak bazı görüntüler eksik veya güncel değil.

  • Yasal Risk: Engeli aşmak için VPN kullananlar, 5651 sayılı İnternet Kanunu'na aykırı davrandığı için cezai yaptırımla karşılaşabilir.

Diğer Ülkelerde Durum Ne?

Türkiye, coğrafi veri güvenliği konusunda yalnız değil. Örneğin:

Güvenlik mi, Sansür mü?

Türkiye'nin Google Earth'e yaklaşımı, ulusal güvenlik odaklı bir politikanın sonucu. Ancak eleştirmenler, bu durumun "dijital sansür" kapsamına girdiğini ve vatandaşların coğrafi bilgiye erişim hakkını kısıtladığını savunuyor. Uzmanlara göre, dengeyi sağlamak için şeffaf ve güvenilir yerli sistemlerin yaygınlaştırılması gerekiyor.

Not: Google Earth'ün akademik ve sivil kullanımı için Türk yetkililerle yeniden müzakereler yapılması bekleniyor.