Mudanya’da Mübadelenin 103’üncü yıl dönümü dolayısıyla anma programı düzenlendi. Programa, Mudanya Belediye Başkanı Deniz Dalgıç, Kuşadası Belediye Başkanı Ömer Günel ve mübadele döneminde göç eden mübadillerin akrabaları katılım sağladı. Cüneyt Pekman’ın katkılarıyla hazırlanan “1900’lü Yılların Başında Girit” adlı fotoğraf sergisiyle, mübadele öncesi Girit’teki yaşam gözler önüne serildi. Sergi, katılımcılara geçmişle bağ kurma ve ortak hafızayı yeniden hatırlama imkânı sundu. Girit Mahallesi’nde bir evin kapısında sahnelenen tiyatro gösterimi ise, göç etmek zorunda kalan insanların yaşadığı zorlukları ve ayrılıkların yarattığı derin acıları etkileyici bir şekilde yansıttı.
Etkinlikte konuşan ve mübadelenin göç eden insanların hayatını bir bilinmezliğe sürüklediğini vurgulayan Kuşadası Belediye Başkanı Ömer Günel, “1923 yılında, Lozan görüşmeleri sırasında imzalanan nüfus mübadelesi sözleşmesiyle, din esas alınarak milyonlarca insan yerinden edildi. Yaklaşık iki milyon kişi, doğduğu toprakları, evlerini, mezarlarını ve hatıralarını ardında bırakarak bilinmeyene doğru yola çıktı. Bu büyük kopuşun izlerini Kuşadası’nda ve Güzelçamlı’da derin bir şekilde görmek mümkündür. Lozan Barış Antlaşması sonrasında Kuşadası ve Güzelçamlı’ya yerleştirilen mübadiller, büyük zorluklar içinde yeni bir hayat kurmuş; emekleri, bilgileri ve kültürel birikimleriyle bölgenin ekonomik, sosyal ve kültürel gelişimine çok önemli katkılar sunmuştur. Bugün Kuşadası ve Güzelçamlı’nın çok katmanlı kimliği varsa, bunun temel taşlarından biri hiç kuşkusuz mübadeleyle gelen bu insanların yaşanmışlıklarıdır.Hepinizi saygıyla selamlıyorum. Teşekkür ederim” diye konuştu.
Anma programı kapsamında, savaşlarda ve göç yollarında yaşamını yitirenler anısına denize karanfiller bırakıldı. Ayrıca bir Girit göçmeninin cebinde getirip yıllarca sakladığı ve bugün hâlâ torunlarında bulunan ev anahtarının replikası, katılımcılara hatıra olarak hediye edildi.