“Bak şundan içersen öksürüğün şıp diye kesilir” ya da “Sen şunu bir dene akşama ayağa kalkarsın…"

Siz de hastayken etrafınızdan benzer cümleler duymuşsunuzdur. Peki büyüklerimizden miras kalan bu karışımlar; eczaneden aldığımız ilaçlar kadar işe yarıyor mu? Besin Alerji Derneği Başkanı Alerji Uzman Prof. Dr. Ahmet Akçay ile birlikte bu karışımları tek tek mercek altına aldık.

Kiminin öksürüğü şıp diye kestiği kiminin bir günde ayağa kaldırdığı söyleniyor... Hastalıklarla mücadelede şifa olduğuna inanılan karışımlar gerçekten işe yarıyor mu

ÇAM KOZALAĞI PEKMEZİ

Yolda, sokakta, pazarda, hafta internet sitelerinde bile satılıyor, kullanan herkes öksürüğü şıp diye kestiğini iddia ediyor. Nedir bu şurubu efsane yapan şey?

Ahmet Akçay: Çam kozalağı pekmezi kalsiyum ve potasyum açısından zengin olan ve terpenler olarak bilinen uçucu yağlar bulunduru. Çam kozalağı olarak sıklıkla karaçam kozalağı (Pinus nigra) ve kızılçam kozalağı (Pinus brutia) kullanılır. Çamgiller familyasına ait bitkilerin yaprak, kozalak ve reçinelerinin çam yetiştirilen bölgelerde birçok hastalığın tedavisinde kullanılıyor.

Çam kozalakları akciğerleri nemlendirmek, öksürüğü kesmek ve ateşi düşürmek için kullanılıyor. Ayrıca farklı çam türlerinden elde edilen çam kozalaklarının anti-tümör, anti-inflamatuar, anti-bakteriyel ve antioksidan aktiviteye sahip olduğu belirtiliyor ancak çam kozalağının ürünlerinin faydaları hakkında literatürde yayınlanmış çalışma yoktur. Faydalı olduğunu söyleyebilmek için  çalışmaların yapılmasına ihtiyaç var.

Fazla miktarda kullanılmasının yan etkiye neden olabilmesinden dolayı da  öksürük kesici olarak tek başına kullanılmaması ve kullanılacaksa tamamlayıcı tedavi olarak uygun miktarlarda kullanılması gerekir.

Kiminin öksürüğü şıp diye kestiği kiminin bir günde ayağa kaldırdığı söyleniyor... Hastalıklarla mücadelede şifa olduğuna inanılan karışımlar gerçekten işe yarıyor mu

KARATURP-BAL KARIŞIMI

Bir dönem çok modaydı, sosyal medyada fırtınalar estirdi. Hala da öksürük ve soğuk algınlığı için en sık kullanılan yöntemlerden. Siyah turpun ucu ve kök kısmı minicik kesiliyor, turpun içini balla dolduruluyor. Turpun yüksekte durabileceği dar ağızlı bir bardağa koyarak balın turpun içinden süzülmesi bekleniyor.

Turpun sulanması ile birlikte ortaya çıkan bu ballı karışımın bu karışımın şifalı olduğu düşünülüyor ama gerçekten böyle bir etkisi var mı?

Ahmet Akçay: Siyah turp ve bal alternatif tıpta öksürük, bronşit ve diğer solunum sistemi rahatsızlıkları için doğal bir çare olarak kullanılmıştır. C vitamini açısından kara turp portakal ve diğer meyvelerden daha üstündür. Bal antibakteriyel ve antienflamatuar etkileri olması ve siyah turpun da C vitamininden zengin olmasından dolayı öksürük tedavisinde tamamlayıcı tedavi olarak tercih edilebilir. Öksürüğe siyah turp ve balın faydalarının değerlendiren çalışma literatürde mevcut olmamasına rağmen bu besinlerin zararsız olmasından dolayı öksürük tedavisi yanında tamamlayıcı tedavi olarak tercih edilebilir.

Kiminin öksürüğü şıp diye kestiği kiminin bir günde ayağa kaldırdığı söyleniyor... Hastalıklarla mücadelede şifa olduğuna inanılan karışımlar gerçekten işe yarıyor mu

NANE -LİMON

Adına şarkılar türküler yazılan nane limon karışımının hastalıklara kalkan olma özelliği var mı?

Ahmet Akçay: Bu karışım soğuk algınlığı, öksürük, baş ağrısı, ateş, oral mukozanın enflamasyonu, karaciğer ve safra kesesi rahatsızlıklarında kullanılır. Haricen ise, inhalasyon şeklinde öksürük ve soğuk algınlığında, kas kasılması ve kramplara karşı kullanılmaktadır. Nane ve C vitaminden zengin limon öksürük tedavisinde tamamlayıcı tedavi olarak tercih edilebilir gibi görünüyor.

Kiminin öksürüğü şıp diye kestiği kiminin bir günde ayağa kaldırdığı söyleniyor... Hastalıklarla mücadelede şifa olduğuna inanılan karışımlar gerçekten işe yarıyor mu

BAL-ZENCEFİL

Ahmet Akçay: Balın antienflamatuar ve antibakteriyel etkilerinin olması ve zencefilinde de bronşları genişletici etkisi olmasından dolayı astım ve öksürük için tamamlayıcı tedavi olarak kullanılabilir.

Kiminin öksürüğü şıp diye kestiği kiminin bir günde ayağa kaldırdığı söyleniyor... Hastalıklarla mücadelede şifa olduğuna inanılan karışımlar gerçekten işe yarıyor mu

TAHİN- PEKMEZ

Tahin ve pekmezin elbette sayısız faydası var ama bu karışımın hastayken bizi iyileştirme özelliği var mı? Yoksa hasta olmadan koruyucu olarak mı tüketilmeli?

Pazarcılar üzülecek: Yeşillikleri böyle saklayın, aylarca bozulmuyor... Pazarcılar üzülecek: Yeşillikleri böyle saklayın, aylarca bozulmuyor...

Ahmet Akçay: Tahin pekmez karışımının en temel özellikleri arasında vücuda enerji vermesi yer alıyor. Yorgunluk, halsizlik, bitkinlik gibi sorunlara karşı vücudun yanında yer alıyor. Bu özelliği sayesinde grip, nezle, soğuk algınlığı gibi sorunlar nedeniyle bitkin düşen vücudun da daha zinde olmasına destek oluyor.

Tahin pekmez karışımı güçlü antioksidan özellikler göstererek vücudun toksinlerden arınmasına yardımcı oluyor. Bu sayede solunum yolu sorunlarına iyi gelirken bademcik iltihaplanmasından astıma kadar birçok hastalığın vücutta oluşturduğu olumsuz etkileri de azaltıyor.

Kiminin öksürüğü şıp diye kestiği kiminin bir günde ayağa kaldırdığı söyleniyor... Hastalıklarla mücadelede şifa olduğuna inanılan karışımlar gerçekten işe yarıyor mu

SÜTTE İNCİR

Kaynayan sütün içine kuru incir atılarak hazırlanan karışımın bronşit ve kuru öksürük öksürük problemine iyi geldiği ve balgam söktürücü özelliğinin olduğuna inanılıyor. Süt ve incirin böyle bir etkisi var mı?

Ahmet Akçay: Kaynayan sütün içine kuru incir atılıyor, boğazı yumuşacık yapıyor. Balgam sökücü özelliği de olan incirli süt, kronikleşmiş öksürük ve bronşite çare olacak, kısa süre içinde boğaz ağrısını da geçirdiği bildiriliyor.

Kiminin öksürüğü şıp diye kestiği kiminin bir günde ayağa kaldırdığı söyleniyor... Hastalıklarla mücadelede şifa olduğuna inanılan karışımlar gerçekten işe yarıyor mu

TAVUK SUYU ÇORBA- KELLE PAÇA

Uzmanların “Kış aylarında bol bol tüketin” dediği bu çorbalar hastayken tüketildiğinde bizi çabuk iyileştirme özelliği var mı yoksa hasta olmadan önce mi tüketmek gerekiyor?

Ahmet Akçay: Kelle paça çorbası içeriğindeki kolajen ve jelatin sayesinde boğazı yumuşatır öksürük ve nefes alma zorluğunu hafifletir ve soğuk algınlığı ve grip gibi solunum yolu enfeksiyonlarına karşı vücudun direncini artırır.

Kiminin öksürüğü şıp diye kestiği kiminin bir günde ayağa kaldırdığı söyleniyor... Hastalıklarla mücadelede şifa olduğuna inanılan karışımlar gerçekten işe yarıyor mu

KEKİK

Bronkoantispazmodik, ekspektoran ve antibakteriyel etkilidir. Bronşit, şiddetli öksürük ve üst solunum yolları ile ilgili soğuk algınlıklarında; spazmolitik, antiseptik; deri ve mukoz membran rahatsızlıklarında kullanılmaktadır.

Kiminin öksürüğü şıp diye kestiği kiminin bir günde ayağa kaldırdığı söyleniyor... Hastalıklarla mücadelede şifa olduğuna inanılan karışımlar gerçekten işe yarıyor mu

MÜRVER, KARA MÜRVER

Çiçeklerinden hazırlanan infüzyon ve meyve esktreleri soğuk algınlığı, gribal enfeksiyonlar, ateşli hastalıklar, öksürük ve bronşitin semptomatik tedavisinde kullanılır.

Sonuç olarak bitkiler ve besinlerin öksürük, astım ve solunum yolları üzerine etkisi olduğuna yönelik bilgiler mevcuttur. Bu tür besin ve bitkilerden özellikle zararlı olmayan miktarlarda asıl tedaviye ilave olarak kullanılmasında sakınca olmaz ancak bu tür tedaviler hakkında bilimsel çalışmalar yeterli değildir. Bu nedenle zararlı olmayan miktarlarda kullanılması tamamlayıcı tedavi olarak değerlendirilebilir.