AK Parti ile MHP arasındaki yeni anayasa görüşmelerinde uzlaşma sağlanmasının ardından teklif 316 imza ile TBMM Başkanlığı'na sunuldu. Anayasa teklifi neler getiriyor, şöyle bir bakalım;
1-Anayasa teklifi ile TBMM’deki milletvekili sayısı 550’den 600’e arttırılıyor. Milletvekili seçilme yaşı da 18’e indiriliyor.
Anayasa teklifinin 4. maddesi ile TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri beş yılda bir ve birlikte yapılması hükmünü içeriyor.
2-Anayasa teklifinin 5. maddesi ile “Yedek Milletvekilliği” kavramı sisteme giriyor. TBMM üyeliğinin düşme, düşürülme, ölüm ve diğer sebeplerle boşalması durumunda aynı siyasi partinin yedek milletvekilleriyle boşluk doldurulacak.
3-Anayasa teklifinin 6. maddesi ile TBMM’nin görev ve yetkileri değiştirilmiştir. Anayasa’nın 87.maddesi ile TBMM’nin görevleri arasında sayılan “Bakanlar Kurulunu ve bakanları denetlemek ve Bakanlar Kuruluna belli konularda kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek” yetkisi kaldırılmıştır.
4-Anayasa teklifinin 8. maddesi ile son genel seçimlerde % 5 oy alan siyasi partiler ve 100.000 seçmen birisini Cumhurbaşkanlığına aday olarak gösterebilir.
5-Anayasa teklifinin 9. maddesi ile yürütme yetkisi tamamen Cumhurbaşkanına aittir. Bunun anlamı, yürütme yetkisinin Bakanlar Kurulundan alınarak sadece Cumhurbaşkanına özgülenmesidir.
Başbakanlık kurumu tamamıyla kaldırılmaktadır. Onun yerine “Cumhurbaşkanlığı Yardımcıları” kavramı getirilmektedir. Cumhurbaşkanlığı Yardımcılarını ve Bakanları atama yetkisi Cumhurbaşkanına ait olacaktır.
Üst düzey kamu görevlilerini atamak ve görevlerine son vermek Cumhurbaşkanına ait olacaktır.
Cumhurbaşkanı’nın yetkileri maddede şöyle sıralanmıştır;
Milletlerarası anlaşmaları akdetmek ve yayınlamak,
Anayasa değişikliğine ilişkin kanunları gerektiğinden halkoyuna sunmak,
Milli güvenlik politikalarını belirlemek ve gerekli tedbirleri almak,
Türk Silahlı Kuvvetlerinin kullanılmasına karar vermektir.
Cumhurbaşkanı, yürütmeye ilişkin konularda “Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi” çıkarabilir. Bunun anlamı, Cumhurbaşkanının istediği zaman yürütmeye ilişkin konularda “Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi” adı altında Kanun Hükmünde Kararname çıkarabilmesidir. Bu anlamda, Cumhurbaşkanı TBMM’ne ihtiyaç duymadan “Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi” ile istediği yasal düzenlemeyi yapabilecektir.
6-Anayasa teklifinin 13. maddesi ile Cumhurbaşkanı, savaş hali, savaşı gerektirecek bir durumun baş göstermesi, ayaklanma olması, vatan ve Cumhuriyete karşı bir girişimin gerçekleşmesi, şiddet hareketlerinin yaygınlaşması, kamu düzeninin ciddi şekilde bozulması, tabii afet, salgın ve ağır ekonomik bunalım halinde 6 ayı geçmemek üzere olağanüstü hal ilan edebilecektir.
Bunun anlamı ne?
Anayasa’nın 119 maddesi ile Bakanlar Kurulu sadece “Tabii afet, tehlikeli salgın hastalıklar veya ağır ekonomik bunalım hallerinde” olağanüstü hal ilan edebilirken, telif ile neredeyse her an Cumhurbaşkanına olağanüstü hal ilan etme yetkisi verilmektedir.
Bu bölümün belki de en önemli noktalarından biri de, olağanüstü hal ilan edilen durumlarda, Cumhurbaşkanı olağanüstü halin gerekli kıldığı her konuda “Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi” çıkarabilmesidir.
7-Anayasa teklifinin 14. maddesi ile Anayasa’nın 123/3.maddesinde yer alan “Kamu tüzelkişiliği, ancak kanunla veya kanunun açıkça verdiği yetkiye dayanılarak kurulur.” İbaresi değiştirilerek “Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi” hükmü eklenmiştir.
Anayasa’nın 123/3.maddesi’ne “Üst düzey kamu görevlilerinin atanmalarına ilişkin usul ve esaslar Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenir” hükmü eklenmiştir.
Bunun anlamı ne? Cumhurbaşkanı üst düzey bürokratı istediği gibi atayıp, görevden alabilecektir. Bu Anayasa teklifinin kabul edilmesi halinde Hukuk Fakültelerinde İdare Hukuku kitapları yeniden yazılacaktır.
8-Anayasa teklifinin 15. maddesi ile Anayasa’nın 126/3.maddesi “Merkezi idare kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşlarının; kuruluş, görev, yetki ve sorumlulukları Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenir” şeklinde düzenlenmiştir.
Bunun anlamı ne? Cumhurbaşkanı, Anayasa’nın 126/3 maddesinde kanunla belirlenen düzenlemeleri, tek başına, TBMM’nin iradesine gerek olmaksızın, “Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi” ile yapabilecektir.
9-Anayasa teklifinin 16. maddesi ile Askeri Mahkemeler kaldırılacaktır.
10-Anayasa teklifinin 17. maddesi ile Hâkimler ve Savcılar Kurulu üye sayısı 22 kişiden 12 kişiye düşürülmektedir. Bunlardan 5 üyeyi doğrudan Cumhurbaşkanı seçebilecektir. HSYK, Adalet Bakanı’nın başkanlığında toplanacağı da dikkate alındığında, HSYK tamamen Cumhurbaşkanı’nın inisiyatifinde işleyecektir.
Bunun anlamı nedir? Bu değişiklik teklifi ile yasama, yürütme ve yargı yetkisi tek elde, Cumhurbaşkanında toplanmış olacaktır.
Hukuki irdeleme dışında yorumu sayın okuyuculara bırakıyorum…
Aydınpost ANDROID'de TIKLA İNDİR! Aydınpost APPSTORE'da TIKLA İNDİR!