• BIST 106.711
  • Altın 143,514
  • Dolar 3,5567
  • Euro 4,1387

    Türkiye'nin doğalgaz bağımlılığı aşırı

    28.03.2012 10:17
    Doğalgazın ömrü 61 yıl ama Türkiye'nin bağımlılığı yüzde 51. Doğalgaz üreten ülkeler bile bu bağımlılıktan kurtulmaya çalışırken, Türkiye ne yapıyor?
    Türkiyenin doğalgaz bağımlılığı aşırı
    Türkiye'nin doğalgaz bağımlılığı aşırı Türkiye'nin doğalgaz bağımlılığı aşırı Türkiye'nin doğalgaz bağımlılığı aşırı

    Elektriğe yeni zamlar kapıda, cari açık ise yeni rekorlar peşindeyken özel sektörün doğalgaz ithalatına izin verilmesi soru işaretlerini artırdı. Bir yanda 2023'te sıfır enerji ithalatı hedefi, öbür yanda ise ithalata dayalı verilen yeni ruhsat ve lisanslar. Elektriğinin yüzde 51'ini ithal eden, bunun için yılda 54 milyar dolarlık fatura ödeyen Türkiye, azalan yerli enerji kaynakları yerine giderek stratejik bir girdabın içinde sürükleniyor.

    Zamlar yolda

    Türkiye yine son günlerde elektrik fiyatlarına gelecek olan zamları tartışıyor. Döviz kurlarındaki ve doğalgaz fiyatlarında yaşanan artış dönemlerinde gündemin ilk sıralarına yerleşmesine alıştığımız “elektrik zammı” için gözler bir kez daha EPDK’nın kurul toplantısına çevrilmiş durumda. Toplantıdan yüzde 7 ila yüzde 10 arasında bir zammın çıkması bekleniyor.

    Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt A.Ş. (TETAŞ), Hazine Müsteşarlığı ve ilgili kamu kurumlarının yaptığı toplantılarda, “TETAŞ’ın maliyetlerindeki artıştan kaynaklanan” yüzde 10 civarında zam ihtiyacı hesaplanması bu zamma dayanak olarak gösteriliyor. Özel sektör elektrik üreticilerinin “elektrik borsası” PMUM’da da bu kış yaşanan gaz krizinden kaynaklanan yüzde 3 civarında zam ihtiyacı olduğu söylemi, beraberinde, zam ihtiyacının nihai tüketiciye ne kadar yansıyacağı sorusunu getirdi. 1 Nisan’dan itibaren üç ay geçerli olacak yeni tarifelerde artışa gidilip gidilmeyeceğinin Hazine’nin ve Enerji Bakanı’nın vereceği karara bağlı olduğu bildiriliyor.

    Elektriğin yüzde 51'i doğalgazdan

    Elektrik Üreticileri Derneği Başkanı Önder Karaduman ise elektriğin yüzde 51’inin doğalgazdan üretildiğini, bunun 16 bin 300 MW’lık bir kurulu güce karşılık geldiğini belirterek, “Ağır kış şartları nedeniyle Türkiye’ye fazla gaz verilemedi. Dağıtım ihalelerini kazanan şirketler de, yeni tarifelerini iyi bir fiyatla çıkartma çabası içindeler. Elektriğe zam yapılması kaçınılmaz” diyor.

    50 milyar doların üzerinde ithalat var

    Aslında uzun lafın kısası Türkiye, doğalgazda dışarıya bağımlılığının yüksek olması nedeniyle tüketicilerin ve sanayicilerin elektrik faturalarına 'ithal edilecek' olan zammın oranını belirlemeye çalışıyor. Burada da özellikle 50 milyar doları aşan bir doğalgaz ithalatının yarattığı doğalgaz lobisinin büyük bir etkisi olduğu düşünülüyor.

    Üretim izinleri veriliyor

    Öte yandan bugün alınan bir diğer karar, kafalarda soru işaretlerinin daha da artmasına neden olmuş durumda. Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu, özel sektörün Irak’tan doğalgaz ithalatı yapmasının önünü açan bir karara imza attı. Irak’tan doğalgaz ithal edecek özel sektör firmalara 9 Nisan’a kadar başvuru mühleti tanıyan EPDK, ithalat başvurularını 2014-2033 dönemi için ve 700 milyon ila 3.2 milyar metreküp olarak tanımladı. Yani 2014 yılında 700 milyon metreküp doğalgaz ithal edebilecek olan özel sektör şirketleri, yıl yıl artan bir sistemle 2033 yılında 3.2 milyar metreküpe kadar doğalgaz ithal edebilecek.

    2023'te sıfır ithalat gerçekçi mi?

    Uzun ve ağır geçen kış şartları nedeniyle Türkiye’nin enerji bağımlılığının dönem dönem elektrik kesintilerine bile varan noktaya ulaşması, hızla yükselen Türkiye ekonomisinin en zayıf karnının ithal kaynaklı enerji bağımlılığı olduğunun hükümet cephesinden de sıklıkla dile getirilmesinin ardından alınan bu karar tartışmalara neden olacak gibi görünüyor.
    Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız’ın, “2023’te petrol ve doğalgaz ithal etmeyen bir Türkiye planlıyoruz” sözlerinin ardından gelen bu karar sonrasında en önemli soru işareti de şu oldu: Türkiye ithalata bağımlı hale mi getiriliyor? Doğalgaz lobisi, Türkiye’yi stratejik olarak dışarıya bağımlı bir ülke olmaya mı sürüklüyor?

    Doğalgazın ömrü 61 yıl

    Türkiye’nin enerji istatistikleri aslında kapıdaki büyük tehlikeyi çok net bir şekilde gözler önüne seriyor.
    Türkiye bir süre önce dünyanın en büyük 10 doğalgaz ithalatçısı sıralamasına girdi. Petrolde yüzde 98, doğalgazda ise yüzde 91 oranında dışarıya bağımlı olan Türkiye’nin toplam elektrik üretiminin yüzde 51’i doğalgaza bağımlı.

    Halbuki global enerji tüketiminde doğalgaza bağımlılık oranı ortalama yüzde 26 seviyelerinde bulunuyor. Dünyadaki toplam doğalgaz rezervlerinin tüm dünyayı yaklaşık 61 yıl taşıyabilecek düzeyde olması nedeniyle doğalgazı kendisi üreten ve dışarıya ihraç eden ülkelerin bile elektrik üretiminde doğalgaz bağımlılığını yüzde 25-30 aralığında tuttuğu, en büyük doğalgaz üreticilerinden biri olan İran’ın bile elektrik ihtiyacının ancak yarısı doğalgaza bağımlı.

    Doğalgaz Rusya'dan

    Bu durum aynı zamanda oldukça stratejik bir nokta olan Türkiye’nin enerji güvenliğini de 5 ülkeye bağımlı hale getiriyor. Türkiye’ye akan doğalgazın musluğu 5 ülkenin elinde. Bu muslukta Rusya’nın yüzde 51, İran’ın yüzde 16, Cezayir’in yüzde 14, Azerbaycan’ın yüzde 12, Nijerya’nın ise yüzde 3 payı var.
    Avrupa Birliği’nin Rusya’ya olan doğalgaz bağımlılığını en önemli stratejik tartışma konusu haline getirip forumlarla tartıştığı dönemde Türkiye de yaşadığımız son kışta bu riskin etkisini en derin şekilde hissetti. Ülkelerin kendi ihtiyaçları nedeniyle doğalgaz musluğunu kapattığı, İran’ın ise ABD’nin dayatmasıyla uygulanma kararı verilen ambargo nedeniyle musluğu kapatma sinyali verdiği yakın geçmişte Türkiye, yaşanabilecek bir enerji krizine karşı önlem arayışlarına girişti.

    Doğalgaz açığı riski

    Özel sektörün doğalgaz ithalatına verilen son izin kararı ve elektrik fiyatlarına zam baskısının da işte bu nedenle Türkiye’yi daha da ithal enerjiye özellikle de doğalgaza bağımlı hale getirip getirmeyeceği şüphelerini artırmış durumda.
    Diğer yandan Türkiye’nin dışa bağımlı enerji yapısı uluslararası kuruluşların da “SOS” unsuru olarak gördüğü riskler arasına alındı. İngiltere merkezli Deloitte’in Türk uzmanları tarafından hazırlanan Türkiye Doğal Gaz Piyasası raporunda Türkiye’nin karşı karşıya kaldığı doğal gaz arz açığı riskine dikkat çekiliyor. Raporda özellikle 2015-2017 arası riskli bir dönem olarak nitelendiriliyor.

    Benzer şekilde Uluslararası Enerji Ajansı Başekonomisti Fatih Birol da, petrol ve doğalgazda enerjideki ithal faturalarının Türkiye'nin başını ağrıtacağının altını çizerek, “Hem doğalgaz hem de petrol tüketimimiz, ithalimiz artacak ve böylece ödeyeceğimiz para artacak. Bu, Türkiye'nin cari açığı konusunda son derece önemlidir. Türkiye, uzun yıllar enerji ithal edecek ve bu da önemli sorunlara yol açabilir” diyor.

    Faturalara yüzde 11 yansıyor

    2006 ve 2009 arasında doğalgazda artan fiyatlar da bu projeksiyonu doğrular nitelikte. Sanayi sektörü için 2006’da 107 kilokalori için 352.69 dolar olan ağırlıklı ortalama doğalgaz maliyeti 2009’da 467.62 dolara, konut için 415.43 dolardan 568.99 dolara, elektrik üretiminde ise 349.35 dolardan 466.28 dolara kadar yükseldi. Yani üç yılda yüzde 33, yılda ise ortalama yüzde 11 oranında artan bir doğalgaz fiyatı dikkat çekiyor. Bu aynı zamanda kontrol altına alınmaya çalışılan enflasyon konusunda da Merkez Bankası'nın elini giderek zorluyor.

    Sanayici mutsuz

    Doğalgaz fiyatları ve döviz kurlarına endeksli enerji faturasının sürekli artması nedeniyle elektrik faturalarından şikayetçi olan tüketicilerin yanında sanayiciden de ikaz nidaları yükseliyor.
    İstanbul Sanayi Odası (İSO) Başkanı Tanıl Küçük, Türkiye'nin enerjide yüksek oranda dışa bağımlı olduğunu belirterek, ''Büyümemiz hızlandıkça enerji talebimiz ve dolayısıyla enerji faturamız da artmakta. Enerjideki bu durumun, hem ekonomik hem politik ve hem de stratejik olarak bazı riskler içerdiği ortada. Bu risklerin üstesinden gelebilmek için yapmamız gereken, akılcı, sürdürülebilir, uzun vadeli enerji politikaları geliştirmek ve hayata geçirmek'' diyor

    Türkiye'nin enerji ithalatı 2000-2010 yılları arasında toplam ithalat içerisinde yüzde 17'lik paya ulaştı. Cari açık kalemlerine vurulan veya vurulacak bütün neşterlere karşılık doğalgaza
    bağımlı elektrik üretimi nedeniyle 40 milyar doları aştı. 2011'de ise bu fatura 50 milyar doların da üzerine çıktı. Bugün dış ticaret açığının üçte biri enerji ithalatından kaynaklanıyor.

    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, Türkçe karakter kullanılmayan ve kişilik haklarını hiçe sayan yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
    Diğer Haberler
  • Altın Borsası, İMKBye entegre olacak05 Ekim 2012 Cuma 18:02
  • Maliye uyardı: Bu son şans!05 Ekim 2012 Cuma 16:49
  • Maliye Bakanlığı 7 bin personel arıyor!05 Ekim 2012 Cuma 15:55
  • Borsa güne yükselişle başladı05 Ekim 2012 Cuma 10:49
  • Gür’ün Bahreynli ortağı batık çıktı05 Ekim 2012 Cuma 09:41
  • Piyasalarda pozitif eğilim sürebilir05 Ekim 2012 Cuma 09:29
  • THY yönetiminde şok gelişme!05 Ekim 2012 Cuma 09:08
  • Doğan ortak alabilir!05 Ekim 2012 Cuma 08:18
  • Vergi avantajı bitiyor05 Ekim 2012 Cuma 08:11
  • Draghiyi bezdirdiler05 Ekim 2012 Cuma 07:37
  • Tüm Hakları Saklıdır © 2007 Aydın Post | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
    Tel : 0256.226 61 64 | Faks : 0256.226 61 64 | Haber Yazılımı: CM Bilişim